Cmentarze z kosmosu: na Węgrzech znaleziono rzadką szablę z epoki Awarów

1 października 2025, 10:14

Węgierscy archeolodzy, pracujący w ramach projektu „Cmentarze z kosmosu” odkryli w pobliżu Székesfehérvár grób dorosłego mężczyzny, w którym złożono rzadką szablę z epoki Awarów. W połowie VI wieku Awarowie utworzyli silne państwo z centrum na Nizinie Węgierskiej. Stanowili poważny problem dla Bizancjum, z którym prowadzili liczne wojny. W 626 roku we współpracy z Persami oblegli Konstantynopol. Po nieudanym zdobyciu stolicy Bizancjum ich państwo zaczęło chylić się ku upadkowi. Ostatecznie zostało podbite przez Karola Wielkiego na początku IX wieku.



Nie tylko jonowe i kowalencyjne

20 lipca 2012, 12:51

Z lekcji chemii wiemy, że istnieją dwa rodzaje wiązań atomowych - kowalencyjne i jonowe. Grupa naukowców z Uniwersytetu w Oslo oraz University of North Dakota teoretycznie dowiodła, że może istnieć trzeci rodzaj wiązań.


© NIH

Antybiotyki mogą zmniejszać zdolność komórek odpornościowych do zabijania bakterii

1 grudnia 2017, 16:08

Antybiotyki mogą zmniejszać zdolność komórek odpornościowych do zabijania bakterii. Co więcej, zmiany zachodzące w środowisku chemicznym chronią patogeny.


Łódka z dyni

10 października 2008, 20:09

Trawestując słowa znanej piosenki, pływać wszystko może, czasem lepiej, a czasem trochę gorzej. Czemu by więc nie pożeglować w wydrążonej dyni?


Brytyjskie muzea mogą łatwiej zwracać zabytki. Nowe przepisy nie dotyczą British Museum

28 listopada 2025, 10:00

W Wielkiej Brytanii zaczęły obowiązywać przepisy, które ułatwiają zwrot zabytków do państw ich pochodzenia. Pozwalają one muzeom, które są zarejestrowane jako instytucje charytatywne i nie zostały uznane za muzea narodowe, przekazanie za granicę zabytków na podstawie „zasad moralnych”. Spod działania tych przepisów wyłączono jednak – ze względu na przepisy, którymi są objęte (np. British Museum Act z 1963 roku zabrania zbywania przedmiotów z jego kolekcji) – 16 instytucji i muzeów, w tym British Museum, Tate Gallery i National Gallery.


Motyle pod specjalnym nadzorem

10 sierpnia 2012, 06:16

W resocjalizacji więźniów coraz częściej wykorzystuje się niecodzienne metody. Były już joga, czytanie i pisanie esejów nt. wybranych dzieł klasycznych, teraz przyszedł czas na hodowanie zagrożonych motyli. Ostatnie z zadań powierzono niewielkiej grupie kobiet z Mission Creek Corrections Center for Women w Belfair w USA.


Mała ważna zmiana

21 grudnia 2017, 11:29

Zastąpienie części białek zwierzęcych białkiem roślinnym korzystnie wpływa na cholesterolowe markery ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.


Migracja możliwa dzięki ogniowi?

29 października 2008, 01:00

Kluczową umiejętnością, która pozwoliła ludziom pierwotnym na rozpoczęcie wielkiej emigracji z Afryki, była najprawdopodobniej zdolność do rozpalenia ognia. Izraelski naukowiec zaprezentował niedawno dowody na poparcie tej tezy.


Komunikujący się z ptakami ludzie wykształcili różne „dialekty”

12 lutego 2026, 17:04

Ludzie w północnym Mozambiku wykształcili regionalne „dialekty” do komunikowania się z... ptakami. Badania, przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Kapsztadzie pokazują, w jak niezwykły sposób mogą różnicować się ludzkie języki. A komunikacja pomiędzy miejscową ludnością, a miodowodami dużymi (Indicator indicator), to jeden z niewielu znanych przykładów dwustronnej komunikacji pomiędzy człowiekiem a dzikimi zwierzętami.


Rekord o smaku cappuccino

3 września 2012, 13:18

Zagrzeb stał się niedawno mekką chorwackich baristów, których ponadtysięczny tłum próbował zaparzyć największe na świecie cappuccino. Rekord został pobity, nie wiadomo tylko jak z konsumpcją, bo filiżanka o pojemności 2012 litrów stanowi nie lada wyzwanie nawet dla najzagorzalszych miłośników kofeinowego naparu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk